Những câu hỏi phổ biến về ăn chay

Ăn chay thì lấy nguồn dinh dưỡng chủ yếu từ đâu và làm thế nào với các con vật khi không ăn chúng là hai trong số những câu hỏi thường gặp nhất khi đối diện với vấn đề ăn chay.

Ăn chay khó lắm đúng không?

Thật ra thì việc này dễ hơn những gì bạn nghĩ!

Hãy thành thật với nhau nhé. Nếu bạn ăn thịt, sữa và trứng trong hầu hết các bữa ăn của mình, thì đương nhiên ý nghĩ chuyển sang ăn chay có vẻ khó khăn – hay thậm chí là bất khả thi!

Thế nhưng đa số những người ăn chay trường khám phá ra rằng bước chuyển mình đó dễ dàng hơn rất nhiều so với những gì họ tưởng tượng. Tất cả những gì bạn cần làm là tập trung vào việc giảm đi những món ăn có nguồn gốc động vật, chứ không phải bỏ hẳn chúng. Tức là, đừng loại bỏ các sản phẩm từ thịt, sữa động vật và trứng ra khỏi chế độ ăn uống của bạn cho đến khi bạn tìm ra hai hay ba món ăn chay mà bạn có thể dùng để thay thế chúng. Khi bạn tập trung vào việc giảm bớt thay vì bỏ hẳn, bạn sẽ không bị căng thẳng hay có cảm giác phải-hy-sinh. Chế độ ăn của bạn sẽ trở nên thú vị hơn, đa dạng hơn và ngon lành hơn khi bạn dần dần lấp đầy nó bằng các món chay.

–> bài liên quan:

an chay

Dưới đây là một vài ý tưởng cho bước chuyển mình cùa bạn:

  • Tìm đến cửa hàng thực phẩm gần nhất và mua ít nhất 10 món chay mà bạn chưa từng thử trước đó.
  • Mua một vài quyển sách dạy nấu các món chay cơ bản để tạo cảm hứng cho việc ăn chay.
  • Vào các trang web ăn chay và tìm các nhà hàng có phục vụ món chay trong khu vực của bạn.
  • Mua một quyển sách về dinh dưỡng khi ăn chay, ví dụ như Vegan for Life để đảm bảo rằng bạn không bị thiếu hụt dinh dưỡng.

Đừng tạo áp lực cho bản thân. Bạn chỉ cần liên tục thử những món chay mới mẻ, và đi từng bước với tốc độ mà bạn cảm thấy thoải mái nhất. Nếu bạn phạm sai lầm và hậu quả là bạn lại ăn thực phẩm có nguồn gốc động vật, đừng bỏ cuộc. Bạn sẽ dần dần nhận ra rằng, theo đuổi chế độ ăn chay hoặc ăn thuần chay ngày càng dễ dàng hơn.

Ăn chay thì lấy protein từ đâu?

Bạn có thể đã nghe nhiều về câu hỏi này, nhưng thực tế là đa số người ăn chay không cần quá lo lắng về vấn đề protein.

Không lâu trước đây, người ta cho rằng người ăn thuần chay và người ăn chay đều có nguy cơ bị thiếu hụt protein. Nhưng theo thời gian thì ý nghĩ hoang đường này đều đã bị triệt tiêu, hiển nhiên là vì không hề có ví dụ nào về người ăn chay bị thiếu protein.

Ngũ cốc, đậu, hạt và các loại rau củ đều có một lượng protein đáng ngạc nhiên. Vì vậy những người ăn chay với lượng calories đầy đủ và tiêu thụ đủ các chủng loại thực phẩm đa dạng đều không bị thiếu hụt protein.

Tuy rằng trường hợp thiếu protein rõ ràng là vô cùng hiếm, vẫn có khả năng bạn nằm ở đoạn cuối cùng trong chuỗi protein, đặc biệt khi bạn không hấp thu nhiều calories và nếu chế độ ăn của bạn có lượng lớn đường tinh luyện hoặc đường trái cây. Trong trường hợp đó, bạn hãy chắc chắn rằng chế độ ăn của bạn có nhiều món chay với lượng protein cao. Một số nguồn thực phẩm chay cung cấp protein vô cùng tốt bao gồm:

  • Các loại đậu
  • Các loại hạt
  • Đậu hủ
  • Diệm mạch (Quinoa)
  • Đậu tương
  • Sữa đậu nành

Cho nên, vẫn có khả năng người ăn chay bị thiếu protein, nhưng việc này hiếm khi xảy ra.

Những chất mà bạn cần chú ý nhiều hơn là kẽm, sắt, can-xi, và đặc việt là vitamin B-12.

Tôi chỉ ăn trứng gà thả vườn thôi. Ổn mà, đúng không?

Trứng gà vườn đương nhiên tốt hơn trứng gà công nghiệp, nhưng hầu như mọi trại gà thả vườn để giết gà trống.

Khi nói về phúc lợi động vật, trứng gà thả vườn hiển nhiên tốt hơn trứng gà nuôi nhốt công nghiệp. Có khi còn tốt hơn rất nhiều. Nhưng tốt hơn không phải là hoàn hảo, và trứng gà thả vườn còn lâu mới đạt đến độ hoàn hảo.

Các trại ấp trứng cung cấp gà mái cho các trại gà thả vườn đều giết chết gà trống con ngay khi mới nở. Những chú gà trống mới nở này đều bị nghiền sống; hoặc bị chết ngạt trong những túi rác hay thùng chất thải.

Ngay cả khi được nuôi trong điều kiện rộng rãi, gà mái thả vườn vẫn rất đáng thương. Giống như bạn bè của chúng trong những chiếc lồng công nghiệp, gà mái thả vườn được nuôi để lấy trứng với năng suất cao, điều này khiến chúng phải đối mặt với nhiều vấn đề về sức khỏe. Và gần như toàn bộ gà mái, dù là nuôi nhốt hay nuôi thả, đều bị giết trước khi đạt đến độ tuổi trung bình tự nhiên. Đó là vì sản lượng trứng giảm dần theo độ tuổi của gà mái, và chi phí mua gà mái mới là không đáng kể so với lượng trứng có được từ gà mái nhỏ tuổi hơn.

Cuối cùng, vì trứng gà thả vườn có thể đáng giá gấp đôi trứng gà công nghiệp, vô số chủ trại trứng có động cơ để bán trứng gà của họ với nhãn “thả vườn”. Trừ khi bạn đích thân đến thăm trang trại và kiểm tra điều kiện ở đó, những cô gà mái cung cấp trứng cho bạn có cuộc sống thê thảm hơn những gì bạn tưởng tượng rất nhiều.

Ăn chay tốn kém lắm đúng không?

Một khi bạn nắm vững những kiến thức căn bản, hóa đơn thực phẩm của bạn sẽ giảm nhiều so với thời kỳ ăn tạp, trong khi bạn vẫn được ăn thực phẩm chất lượng cao.

Có rất nhiều loại thực phẩm chay ngon-bổ-rẻ, và để tìm thấy chúng thì bạn phải học cách mua sắm hiệu quả.

Chìa khóa để trở thành người ăn chay tiết kiệm là hãy mua thực phẩm chưa chế biến với số lượng nhiều. Mọi cửa hàng thực phẩm tự nhiên đều có khu vực bán sỉ nơi bạn có thể mua từ hạt đậu cho đến ngũ cốc, từ các loại hạt cho đến yến mạch trộn. Nếu bạn có thể mua mỗi loại thực phẩm với giá dưới 3 đô-la một pound, hóa đơn mua hàng của bạn sẽ vô cùng rẻ.

Đối với các sản phẩm phải được trồng trọt thì sao? Bạn sẽ tiết kiệm được rất nhiều chi phí nếu bạn biết mua rau củ quả theo mùa. Ở khu vực Bắc Mỹ, mùa đậu và dâu tây là tháng Năm, quả anh đào vào tháng Sáu, đào và dưa hấu vào tháng Tám, và táo tháng Mười Một. Khi bạn mua hoa quả theo mùa, bạn sẽ có được sản phẩm chất lượng cao nhất với giá rẻ nhất. Nếu bạn thật sự muốn giảm chi phí của thực phẩm nuôi trồng, thì hãy nhớ rằng hàng tuần mọi siêu thị đều có những đợt giảm giá tuyệt vời cho một vài loại thực phẩm; hãy tìm xem tờ thông tin hàng tuần của nơi bạn mua sắm.

Chỉ có một loại thực phẩm chay luôn khiến bạn tốn kém nhiều hơn, đó là thực phẩm ăn liền đông lạnh. Thường thì bởi vì các món chay đó luôn được chế biến từ nguyên liệu hữu cơ chất lượng cao, trong khi các bữa ăn tiện lợi quảng cáo trên TV được làm từ những nhà máy kém chất lượng đến mức khó tưởng tượng nổi. Nếu thức ăn của bạn toàn là những món được chế biến sẵn, bạn hiển nhiên sẽ phải đối mặt với hóa đơn thực phẩm đắt đỏ hơn so với một người ăn tạp thông thường. Nhưng bạn có thể hóa giải điều này bằng cách học nấu ăn. Đây là hai quyển sách hướng dẫn nấu ăn có ích cho một thực đơn ăn chay tiết kiệm: Vegan on the Cheap của Robin Robertson, và Eat Vegan on $4.00 a day của Ellen Jaffe Jones.

Tôi không thể nào ăn chay được, tôi quá yêu thịt.

Hãy thử vài món thịt chay trên thị trường; bạn sẽ vô cùng ngạc nhiên đấy. Bạn sẽ bị ấn tượng khi biết các món thay thế thịt đã được cải thiện đáng kế như thế nào trong vài năm qua. Trên thực tế, nhiều món thịt chay hiện nay chất lượng đến mức nhiều người yêu thịt cũng không thể phân biệt được. Có rất nhiều phiên bản của hamburger, thịt gà, thịt heo xông khói, các loại thịt cao cấp, hay thậm chí cả tôm và thịt sấy khô.

Và bạn đừng quên món đậu xanh viên ướp gia vị (falafel)! Những viên đậu đầy mùi vị này không hề có mùi thịt, nhưng khi được kẹp vào bánh mì pita cùng với các loại rau củ và nước sốt tahini, chúng sẽ khiến bạn thỏa mãn không kém bất kỳ ổ hamburger nào.

Nếu việc loại bỏ hoàn toàn các món thịt là quá khó khăn đối với bạn, bạn vẫn có thể tạo nên sự khác biệt lớn bằng cách giảm khẩu phần những món thịt mà bạn không đặc biệt yêu thích.

Không phải Kinh thánh cũng tán thành việc ăn thịt động vật đó sao?

Thật ra thì Kinh thánh có nhiều đoạn vô cùng ủng hộ việc ăn chay. Nói đến thức ăn, Kinh thánh có nhiều nội dung lẫn lộn về chúng. Nhưng có những đoạn Kinh thánh đáng ngạc nhiên về việc ăn chay. Đoạn đầu tiên liên quan đến thức ăn trong Kinh Cựuước, Sáng Thế Ký 1:29, có vẻ là một lời răn rõ ràng về ăn chay:

Và Thiên Chúa phán: “Đây Ta ban cho cách ngươi mọi thứ cỏ mang hạt giống trên khắp mặt đất, và mọi thứ cây có trái mang hạt giống, để làm lương thực cho các ngươi.”

Sau đó trong Cựu ước, khi Thiên Chúa chỉ ra loại thịt nào được chấp nhận (theo luật Do Thái giáo và Hồi giáo), bạn sẽ cảm thấy Người rất khó chịu khi thực hiện việc này, sau khi bị kéo vào sự kiện đó bởi những người không đủ kiên cường để ăn các món chay bổ dưỡng.

Cũng trong Cựu ước, quyển đầu tiên của Daniel cũng có một sự khích lệ mạnh mẽ đối với việc ăn chay. Khi Daniel và các bạn đồng hành đến thăm nhà vua, Daniel xin phép cho cả nhóm được ăn rau củ quả và nước trong vòng mười ngày. Hết thời gian này, họ rõ ràng mạnh khỏe hơn những vị khách ăn các món từ thịt trên bàn chiêu đãi của nhà vua.

Nói một cách rõ ràng thì, có nhiều đoạn Kinh thánh ủng hộ việc ăn thịt. Vì thế, dù bạn ăn chay hay ăn thịt, bạn đều sẽ tìm được các luận chứng trong Kinh thánh để biện hộ cho bản thân.

Không phải chúng ta tiến hóa để ăn thịt sao? Điều đó là tự nhiên thôi! Vấn đề không phải ở việc con người ăn thịt để sinh tồn trong quá khứ, vấn đề là hiện nay việc ăn thịt có mang lại bất kỳ lợi ích rõ rệt nào hay không.

Chắc chắn rằng trong nhiều thời kỳ lịch sử, đặc biệt là giai đoạn chiến tranh và đói kém, khả năng ăn thịt giúp con người sinh tồn. Tương tự, hiện nay, ở nhiều nơi thế giới, người dân bản địa phụ thuộc và thịt cá, gia cầm hay gia súc để hấp thu protein và calories. Đó là bởi vì các vùng đất cao không phù hợp cho việc trồng trọt nhưng vẫn thuận lợi để nuôi gia súc, và các khu vực ven biển không có diện tích để làm nông nhưng lại có nguồn hải sản dồi dào.

Điều này có nghĩa là, một vài người sống ở các đất nước phát triển có thể khẳng định rằng sự sống còn của họ phụ thuộc vào những sản phẩm từ động vật. Về mặt dinh dưỡng, không có chất nào trong các sản phẩm từ động vật là không thể tìm thấy trong một thực đơn chay nghiêm chỉnh.

Và nếu chúng tôi thực sự phải lo việc ăn uống cho cả thế giới, thay vì dùng một lượng lớn ngũ cốc để nuôi gia súc (gây lãng phí một lượng lớn lương thực), chúng tôi sẽ trồng ngũ cốc để phục vụ cho con người.

Các loài động vật sẽ ra sao khi chúng ta không ăn thịt chúng?

Lượng động vật hoang dã sẽ tăng lên, vì không gian sống của chúng được giải phóng khi con người thu nhỏ lãnh địa nuôi trồng thức ăn của mình.

Các loài gia súc, heo, gà không phù hợp với môi trường hoang dã. Vì thế khi thế giới có nhiều người ăn chay, chúng ta sẽ thấy rằng số lượng của chúng giảm dần qua mỗi năm. Với thực tế là những loài động vật trang trại này phải chịu đựng nhiều đau đớn trong các chuồng trại công nghiệp, sẽ tốt hơn nếu số lượng động vật nông trại này giảm mạnh trên toàn thế giới.

Khi lượng động vật nông trại bị nuôi nhốt giảm dần, diện tích đất dùng để nuôi thả gia súc hoặc trồng trọt lương thực sẽ được trả về với tự nhiên. Thế nên một thế giới có ít động vật nông trại là một thế giới có nhiều động vật hoang dã, cũng như nhiều nơi sinh sống tốt cho những loài vật đang bị đe dọa bởi các hoạt động của con người.

Đương nhiên, không ai dự báo về sự tuyệt chủng của các giống bò, gà và gà lôi hiện đại. Có một ít nghi ngờ về việc nền chăn nuôi sẽ tồn tại qua vài thập kỷ tới. Tuy nhiên, nếu may mắn, sẽ có một ngày số lượng động vật bị nuôi nhốt để làm thực phẩm giảm từ hàng tỷ xuống hàng triệu.

Mật ong thì sao?

Có nhiều nguyên nhân về đạo đức để tránh xa mật ong, và có nhiều thực phẩm ngọt khác tốt hơn nó nhiều. Vì được sản xuất bởi ong mật, mật ong không phải là thực phẩm chay. Điều này nghĩa là, có thể so sánh vấn đề đạo đức trong việc sản xuất mật ong với cơn ác mộng của những chuồng trại vỗ béo súc vật, các lồng nuôi nhốt công nghiệp và các loại tương tự.

Hiển nhiên rằng phương diện đáng lên án nhất trong việc nuôi trồng mật ông chính là sự bóc lột. Một con ong mật thông thường sản sinh ra ít hơn hai thìa cà phê mật ong trong suốt quãng đời của mình. Khi lấy mật từ tổ ong, người nuôi ong thường đưa vào đó một ít mật bắp để bầy ong không bị chết đói. Tuy nhiên khi so sánh lượng công việc mà mỗi con ong mật phải làm để tạo ra một lượng mật ong ít ỏi như thế, bạn phải tự hỏi rằng đây có phải là một cuộc mua bán hợp lý hay không.

Thêm vào đó, những người nuôi ong chân thật sẽ dễ dàng biết được rằng có loại ong sẽ chết khi các khoang chứa mật trong tổ trống rỗng. Và vài người nuôi ong cẩu thả sẽ cho thuốc khử trùng vào tổ ong để ngăn ngừa bệnh. Ghê tởm hơn, khi tổ ong không chống chọi lại các loại vật ký sinh, người nuôi ong thường đốt chúng, cùng với cả bầy ong bên trong.

May mắn là, từ bỏ mật ong rất dễ dàng. Si-rô từ cây thích, mật gạo và mật cây thùa đều có thể được dùng thay cho mật ong mà vẫn đảm bảo được mùi vị.

Bạn có thể uống sữa và ăn trứng mà không hề phải giết bất kỳ con vật nào, vậy thì có gì sai khi bạn dùng các loại sản phẩm đó?

Sự thật là tất cả các sản phẩm thương mại từ động vật nông trại – bao gồm trứng và sữa – đều có liên quan đến giết chóc.

Khi nói đến vấn đề giết chóc, điểm khác biệt duy nhất đối với trứng và sữa động vật chính là, nếu thịt được lấy từ một con vật đã bị giết chết, thì trứng và sữa được lấy từ những con vật sẽ bị giết chết. Chắc chắn luôn. Mỗi con bò sữa và gà mái nuôi lấy trứng đều sẽ bị đưa đến lò sát sinh (trừ khi chúng đã bị chết vì bệnh trước khi trưởng thành).

Trứng và sữa động vật có một điểm chung quan trọng: chúng đều là sản phẩm của hoạt động sinh sản của những con cái ít tuổi. Khi bò và gà lớn tuổi, nguồn sữa và trứng của chúng sẽ giảm đáng kể. Hậu quả là, gần như toàn bộ bò sữa và gà mái nuôi lấy trứng đều bị đưa đến lò sát sinh khi chưa sống được một nữa quãng đời mà chúng lẽ ra sẽ có được; và bị thay thế bởi những con cái trẻ tuổi hơn với cùng số phận bị đưa đến lò sát sinh khi sản lượng của chúng tụt xuống.

Thêm vào đó, ngành công nghiệp trứng ở Mỹ ấp ra hơn 200 triệu gà mái giống mỗi năm để thay thế gà già, và thông thường bò sữa bị bắt mang thai chín tháng mỗi năm. Những con trống thì sao? Gà trống là thứ không ai muốn bởi vì, khi không thể đẻ trứng, chúng không mang lại lợi nhuận gì khi nuôi lớn. Những con vật này sẽ bị nghiền sống, hoặc giết chết chỉ trong vòng vài giờ sau khi sinh. Tương tự, bê đực trong ngành công nghiệp sữa chỉ có giá trị ít ỏi. Một vài con sẽ bị bán rẻ cho các trại nuôi bê lấy thịt, torng khi những con khác bị giết ngay sau khi sinh.

Những sự thực đen tối này đúng ngay cả khi chúng ta nói đến những trang trại công nghiệp tồi tệ nhất, hay các trang trại nuôi thả “thân thiện” nhất.

Bò cái cần được vắt sữa mà, đúng không? Chúng ta chỉ giúp chúng thôi.

–> bài đọc thêm: Sự thật tồi tệ về sữa

Một khi bạn hiểu được cách nền công nghiệp sữa vận hành, bạn sẽ thấy rằng bò cái bị đối xử bất công. Một con bò cái cần được vắt sữa bởi vì bê con đã bị tách ra khỏi nó trong vòng chỉ một hoặc hai ngày sau khi sinh. Bê con bị nuôi bằng một thứ rẻ tiền tạo ra từ huyết tương bởi các lò mổ. Bạn thấy điều này có công bằng không? Và trong một vài tháng, sau khi lượng sữa đạt mức tối đa, bò mẹ bị ép mang thai lần nữa để bắt đầu một vòng ác mộng mới.

Nói chung, cuộc sống của những con vật này rất kinh khủng, đặc biệt là với những con bò bị nhốt trong khu chuồng chật kính của láng trại “tạm bợ”. Bệnh tật là thứ phổ biến, đặc biệt là chứng viêm vú – một dạng nhiễm trùng vú xảy ra đối với bò sữa có nguyên nhân từ việc sản xuất một lượng lớn sữa.

May mắn là, các sản phẩm từ sữa động vật chưa bao giờ dễ dàng được thay thế như hiện nay. Hầu như mọi cửa hàng đều có bán sữa đậu nành, sữa gạo và sữa hạnh nhân. Hãy tìm đến những loại sản phẩm này để thay cho sữa động vật. Chúng có thể được đóng gói như những hộp nước trái cây vô trùng. Bạn cũng sẽ dễ dàng tìm thấy các loại kem, sữa chua, bơ hay thậm chí kem cà phê không mang nguồn gốc động vật.

Theo Vegan.com & Cùng Ăn Chay

–> bài liên quan:

——————————————————
đọc thêm:

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s